Projekt ustawy o umowie związku partnerskiego
O mnie
Szczęśliwy ojciec dwóch synów  - Sebastiana  i Maćka. Absolwent Akademii Górniczo - Hutniczej ...
Bezpłatne konsultacje prawne

w sprawie kryteriów przekształcenia sądów rejonowych w oddziały zamiejscowe

Strona główna » Sejm » Zapytania » w sprawie kryteriów przekształcenia sądów rejonowych w oddziały zamiejscowe

wielkość tekstu:A | A | A

   Szanowny Panie Ministrze! Podczas moich spotkań z samorządowcami pojawiły się ponownie pytania odnośnie do likwidacji Sądu Rejonowego w Łęczycy i zastąpienie go przez Wydział Zamiejscowy Sądu Rejonowego w Zgierzu. Rada Miejska w Łęczycy przyjęła uchwałę, w której radni podkreślają, że rola tamtejszego sądu zostanie w ten sposób ograniczona, a ponadto zgłaszają obawy co do terminowego rozpatrywania spraw.

   Jak się dowiedziałem od samorządowców z Łęczycy, w obecnej chwili w sądzie w Łęczycy obok wysokiego współczynnika orzekania są krótkie terminy rozpatrywania spraw, a sama instytucja cieszy się dużym zaufaniem społecznym i działa bardzo dobrze. W ocenie radnych zmiana może wpłynąć negatywnie na funkcjonowanie tej instytucji, o czym świadczą dane statystyczne dotyczące Sądu Rejonowego w Łęczycy, sędziowie w nim są maksymalnie wykorzystywani, a ich liczba nie jest zbyt wysoka.

   W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

   1. Jakie są kryteria, na podstawie których są przekształcane sądy rejonowe w oddziały zamiejscowe? Czy jest to ilość spraw, jakimi się zajmują, liczba mieszkańców w danej miejscowości, ilość etatów, czy też kryteria są zupełnie inne?

   2. Czy te kryteria są stosowane jednakowo w całym kraju, czy też są stosowane wyjątki i jeśli tak, to jakie są ich powody?

   3. Jakie były konkretnie kryteria przekształcenia Sądu Rejonowego w Łęczycy w Oddział Zamiejscowy Sądu Rejonowego w Zgierzu oraz przekształcenia Sądu Rejonowego w Łowiczu w Oddział Zamiejscowy Sądu Rejonowego w Kutnie?

   4. Jakie są przewidywane oszczędności finansowe wynikające z tego typu przekształceń oraz jakie korzyści przyniosą dla mieszkańców, jeśli chodzi o czas rozpatrywania spraw?

   Z poważaniem

   Poseł Artur Dunin

   Zgierz, dnia 7 listopada 2012 r.

 

..........................................

 

Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na zapytanie pana posła Artura Dunina w sprawie kryteriów przekształcenia sądów rejonowych w wydziały zamiejscowe, przesłane przy piśmie z dnia 16 listopada 2012 r., uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Na wstępie podnieść należy, że nadrzędnym celem ministra sprawiedliwości jest zagwarantowanie obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu, także poprzez odpowiednią organizację sądownictwa powszechnego. Prowadzone działania służyć mają zatem doprowadzeniu stanu sądownictwa powszechnego, w tym jego struktury organizacyjnej, do stanu porównywalnego ze standardem sądownictwa w tych państwach Unii Europejskiej, w których wymiar sprawiedliwości funkcjonuje najsprawniej, a także do sprostania przez sądownictwo powszechne standardom postępowania przewidzianym w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rzeczpospolita Polska ma bowiem, wypływający z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 6 cytowanej konwencji, obowiązek takiego organizowania systemu jurysdykcyjnego, aby właściwe sądy mogły podołać rozstrzyganiu spraw sądowych w rozsądnych terminach.

   Na podstawie przepisów rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1121), z dniem 1 stycznia 2013 r. zniesione zostają sądy rejonowe o limicie etatów sędziowskich do 9 włącznie. Jednocześnie, w wyniku połączenia znoszonych jednostek, powstają sądy rejonowe o limicie wynoszącym co najmniej 12 etatów sędziowskich. Jedynie w tych przypadkach, kiedy konieczne było utworzenie jednostki organizacyjnej obejmującej dwa dotychczasowe sądy o etatyzacji mniejszej niż 9 każdy z nich, jeden z tych sądów pozostanie w strukturze sądownictwa. Sytuacja ta dotyczy 16 sądów rejonowych jako jednostek przejmujących.

   Przedmiotowa reorganizacja obejmuje zniesienie 79 sądów rejonowych, tj. 24,6% wszystkich jednostek tego szczebla, w których limit etatów sędziowskich wynosi 558 (5,4% ogółu sędziów w sądownictwie powszechnym i 8% sędziów w sądach rejonowych). Wskazać trzeba, iż 6 największych sądów rejonowych w kraju dysponuje łącznym limitem etatów 619 sędziów. Zmiana obejmuje również 1878 urzędników, w tym 401 w pozostałych działach administracji, a więc spoza pionu orzeczniczego. Z 558 sędziów aż 327 mieszka poza siedzibami sądów znoszonych, a w odniesieniu do kadry urzędniczej liczba ta wynosi 424 osoby.

   Wymienione powyżej rozporządzenie uwzględnia zniesienie Sądu Rejonowego w Łęczycy, który spełniał kryterium etatyzacji (9 etatów sędziowskich). Obszar wskazanej jednostki objęty zostaje właściwością miejscową Sądu Rejonowego w Kutnie. Na podstawie przepisów zarządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych wydziałów w sądach rejonowych oraz zmiany zarządzenia w sprawie utworzenia wydziałów w sądach rejonowych (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 168), z dniem 1 stycznia 2013 r. w Łęczycy powołane zostaną zamiejscowe wydziały: cywilny, karny, rodzinny i nieletnich oraz ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w Kutnie.

   Celem wprowadzanych zmian jest podniesienie skuteczności organów wymiaru sprawiedliwości w płaszczyźnie orzeczniczej i funkcjonalnej. Drogą do zrealizowania wskazanego zamierzenia jest optymalne zorganizowanie sieci sądów oraz racjonalne wykorzystanie kadry orzeczniczej.

   Dotychczas w strukturze organizacyjnej sądownictwa powszechnego zachodziło zachwianie proporcji pomiędzy apelacjami, okręgami, sądami okręgowymi i sądami rejonowymi. Tym samym w kraju funkcjonowały okręgi większe niż apelacje, sądy rejonowe większe niż całe okręgi i wydziały w niektórych sądach rejonowych większe niż całe sądy rejonowe.

   Analiza struktury organizacyjnej sądów na szczeblu rejonowym wykazała, iż zdecydowana większość jednostek jest mniejsza od średniej w kraju (ok. 22 sędziów). Zaniepokojenie budził fakt, że aż 110 sądów rejonowych (34,27%) nie przekraczało limitu 10 sędziów, a 228 - limitu 20 sędziów (71,03%), co w istotny sposób przekładało się na strukturę wielkościową wydziałów w tych sądach i mnożenie stanowisk funkcyjnych, zwiększanie kosztów funkcjonowania sądownictwa, a także brak efektywnego wykorzystania i zarządzania kadrą.

   Zachwianie proporcji co do skali wielkości sądów rejonowych obrazują dane, według których 58 z 321 sądów generowało połowę wszystkich etatów sędziowskich sądów rejonowych.

   Szczegółowe analizy przeprowadzone w Ministerstwie Sprawiedliwości wykazały, iż najbardziej pożądane kryterium etatyzacji sądu rejonowego to 15 sędziów. Istotna poprawa struktury organizacyjnej sądów szczebla rejonowego umożliwiająca bardziej racjonalne wykorzystanie kadry orzeczniczej osiągnięta zostanie także poprzez reorganizację polegającą na zniesieniu sądów rejonowych o limicie etatów sędziowskich do 9 włącznie.

   Uproszczony model powinien doprowadzić do likwidacji zbędnych pionów administracyjnych, a także do lepszego zagospodarowania infrastruktury poprzez uwolnienie zasobów likwidowanych sądów na potrzeby kadry orzeczniczej i administracyjnej. Zwiększenie przeciętnej wielkości jednostek sądowych doprowadzi do spłaszczenia różnic pomiędzy sądami i umożliwi wypracowanie spójnych standardów zarządzania (co nie było możliwe względem mniejszych jednostek o nieprzystających strukturach), jak też wyrównania obciążenia pracą sędziów sądów rejonowych i okręgowych. Stanie się tak dzięki zwiększeniu elastyczności dysponowania kadrą orzeczniczą w ramach jednostek sądowych o przeciętnie większym obszarze właściwości miejscowej. Łączenie sądów doprowadzi do wyrównania obciążenia sędziów sprawami i pozwoli w wielu jednostkach na zmniejszenie ich liczby.

   W wyniku proponowanej zmiany struktury sądów powszechnych powstaną jednostki o bardziej porównywalnej wielkości liczonej rocznym wpływem spraw i liczbą etatów orzeczniczych. Również rozpiętość wielkości sądów ulegnie znacznej redukcji, co ułatwi porównywanie sytuacji w różnych sądach. Zmniejszając liczbę sądów, będzie można uzyskać jednostki o wielkości korzystnej z punktu widzenia zarządzania sądem. Większa liczba etatów orzeczniczych gwarantuje właściwe funkcjonowanie sądu nawet w sytuacjach wakatów i zwolnień, umożliwia ewentualne ruchy kadrowe pomiędzy wydziałami i efektywne zarządzanie zasobami ludzkimi. Doprowadzi wreszcie do zmniejszenia liczby stanowisk funkcyjnych w stosunku do ogólnej liczby sędziów. Po przyłączeniu mniejszych sądów do większych wartość tego wskaźnika zmaleje, gdyż wydziały osiągną rozmiary (liczone liczbą etatów orzeczniczych) bliższe optymalnym. Uproszczenie struktury doprowadzi do skutecznego zarządzania jednostkami, jak i do obniżenia kosztów ich funkcjonowania.

   Przedmiotowa zmiana organizacyjna nie spowoduje negatywnych skutków społecznych i tym samym nie może być utożsamiana z ograniczeniem prawa obywateli do sądu. W celu zagwarantowania bowiem obywatelom dogodnego dostępu do sądu, wszystkie wydziały jednostek przewidzianych do zniesienia (cywilne, karne, rodzinne i nieletnich, pracy oraz ksiąg wieczystych) przekształcone zostają w wydziały zamiejscowe sąsiednich sądów.

   Zniesienie wskazanych wyżej sądów skutkować będzie przeniesieniem sędziów na inne miejsce służbowe. Jak wcześniej wskazano, wszystkie wydziały jednostek przewidzianych do zniesienia przekształcone zostaną w wydziały zamiejscowe sąsiednich sądów. Generalnie zakłada się, że wszyscy sędziowie dotychczas orzekający w tych wydziałach nadal będą orzekać w nowo utworzonych jednostkach zamiejscowych.

   Istotne jest, że zniesienie sądu z jednoczesnym utworzeniem wydziału zamiejscowego będzie skutkowało przejściem całego zakładu pracy w rozumieniu art. 231 ustawy Kodeks pracy. Wszyscy pracownicy znoszonych sądów staną się więc z dniem 1 stycznia 2013 r. z mocy prawa pracownikami sądów, które przejmą do swojej właściwości rozpoznawanie spraw z obszarów sądów znoszonych.

   Należy podkreślić, że jakkolwiek omawiane zmiany organizacyjne skutkować będą ograniczeniem wydatków w związku z likwidacją stanowisk funkcyjnych w znoszonych sądach, to jednak poszukiwanie oszczędności w budżecie resortu sprawiedliwości nie stanowiło decydującej przesłanki dla podjęcia działań w zakresie zniesienia niewielkich sądów rejonowych.

   Ministerstwo Sprawiedliwości spodziewa się, że w wyniku wdrożenia reformy ogólny czas trwania postępowań w sądach rejonowych ulegnie skróceniu, niemniej jest to proces długotrwały, a jego efekty w niektórych jednostkach mogą być zauważalne dopiero w dalszej perspektywie.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Hajduk

   Warszawa, dnia 12 grudnia 2012 r.

Strona główna Drukuj dokument
Artur Dunin - poseł na Sejm RP